ศูนย์สุขภาพและโภชนาการไทย

คาร์นิทีน (CARNITINE)

นับเป็นวิตามินที่พึ่งค้นพบชนิดล่าสุดจัดอยู่ในประเภทที่ละลายน้ำ เป็นสารจำเป็นในการเผาผลาญไขมัน ร่างกายได้คาร์นิทีน 2 ทาง คือ จากอาหารที่รับประทานซึ่งมีทั้งในเนื้อสัตว์ และพืช ( ในเนื้อสัตว์มีคาร์นิทีนมากกว่าในพืช ) และจากการสังเคราะห์ขึ้นเองของร่างกาย ( เปลี่ยนไลซีนเป็นคาร์นิทีน ) ในการสังเคราะห์ขึ้นเองนี้ วิตามินซีเป็นปัจจัยที่จำเป็นมากเพราะเป็นตัวช่วยในกระบวนการสร้าง แหล่งที่พบส่วนมากเป็นอาหารที่มีโปรตีนสูงจะมีคาร์นิทีนสูงด้วย ได้แก่ เนื้อวัว เนื้อหมู เนื้อเป็ด เนื้อไก่ ไข่ ปลา นม และอาหารที่ได้จากผลิตภัณฑ์นมหน้าที่สำคัญของ Carnitine ต่อร่างกายทำหน้าที่เป็นตัวนำ และเคลื่อนย้ายกรดไขมัน ( FATTY ACID ) ภายในร่างกายก่อนที่จะใช้ในการสร้างพลังงานการขาดคาร์นิทีนมักเกิดร่วมกับ การขาดโปรตีน คนไทยในชนบทรับประทานข้าวเป็นหลักทำให้ได้ คาร์นิทีนไม่เพียงพอ นอกจากนี้ผู้อยู่ในภาวะเครียด และผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด โดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นโรคติดเชื้อจะเสี่ยงต่อการขาดคาร์นิทีนมาก เพราะมีการสูญเสียคาร์นิทีนที่สะสมไว้ในกล้ามเนื้อออกทางปัสสาวะมากกว่า ปรกติ ส่วนข้อมูลอื่นๆยังตั้งค้นคว้ากันต่อไป

* ข้อมูลทั่วไป
          o คาร์นิทีน นับเป็นวิตามินที่พึ่งค้นพบชนิดล่าสุดจัดอยู่ในประเภทที่ละลายน้ำ เป็นสารจำเป็นในการเผาผลาญไขมัน ร่างกายได้คาร์นิทีน 2 ทาง คือ จากอาหารที่รับประทานซึ่งมีทั้งในเนื้อสัตว์ และพืช ( ในเนื้อสัตว์มีคาร์นิทีนมากกว่าในพืช ) และจากการสังเคราะห์ขึ้นเองของร่างกาย ( เปลี่ยนไลซีนเป็นคาร์นิทีน ) ในการสังเคราะห์ขึ้นเองนี้ วิตามินซีเป็นปัจจัยที่จำเป็นมาก

 

* ประโยชน์ต่อร่างกาย
           o ทำหน้าที่เป็นตัวนำ และเคลื่อนย้ายกรดไขมัน ( FATTY ACID ) ภายในร่างกายก่อนที่จะใช้ในการสร้างพลังงาน

* แหล่งที่พบ
          o อาหารที่มีโปรตีนสูงจะมีคาร์นิทีนสูงด้วย ได้แก่ เนื้อวัว เนื้อหมู เนื้อเป็ด เนื้อไก่ ไข่ ปลา นม และอาหารที่ได้จากผลิตภัณฑ์นม

* ปริมาณที่แนะนำ
            เด็กอายุต่ำกว่า 9 ปี       28 -54 มิลลิกรัม
            วัยรุ่น และ ผู้ใหญ่       24 - 81 มิลลิกรัม

* ผลของการขาด
          o การ ขาดคาร์นิทีนมักเกิดร่วมกับการขาดโปรตีน คนไทยในชนบทรับประทานข้าวเป็นหลักทำให้ได้คาร์นิทีนไม่เพียงพอ นอกจากนี้ผู้อยู่ในภาวะเครียด และผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด โดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นโรคติดเชื้อจะเสี่ยงต่อการขาดคาร์นิทีนมาก เพราะมีการสูญเสียคาร์นิทีนที่สะสมไว้ในกล้ามเนื้อออกทางปัสสาวะมากกว่า ปรกติ
          o สำหรับเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 1 ขวบ เอนไซม์ที่ใช้ในการสร้างคาร์นิทีน ยังมีไม่สมบูรณ์เต็มที่จึงเสี่ยงต่อการขาดวิตามินชนิดนี้ ถ้าเมื่อใดร่างกาย อยู่ในภาวะอาหารไม่เพียงพอหรือมีอาการดังกล่าวข้างต้นจำเป็นต้อง ให้ความสนใจและระวังเป็นกรณีพิเศษ
          o ทำให้เกิดไขมันคั่งในอวัยวะต่างๆ เช่น ตับ และกล้ามเนื้อ เป็นต้น

* ข้อมูลอื่นๆ
          o การดูดซึม
                + คาร์นิทีนที่เกินความต้องการจะถูกสะสมไว้ในกล้ามเนื้อ และตับ ส่วนที่ร่างกายไม่ต้องการแล้ว จะถูกขับออกจากร่างกายทางปัสสาวะ
          o อาหารหรือสารที่เสริมฤทธิ์
                + อาหารพวกโปรตีน วิตามินซี